دانستن اینکه یک مکمل مؤثر است اهمیت زیادی دارد، اما به همان اندازه مهم است که بدانیم آیا مصرف آن ایمن است یا خیر. بخش اطلاعات ایمنی آقای بدنساز، اطلاعاتی مبتنی بر شواهد درباره مهمترین جنبههای ایمنی، از جمله عوارض جانبی، تداخلات و احتیاطهای لازم برای گروههای خاص یا افراد مبتلا به برخی بیماریها ارائه میدهد. اطلاعات مربوط به ایمنی مکملها همیشه بهراحتی در دسترس نیست و تفسیر آن نیز میتواند دشوار باشد. به همین دلیل، تیم پژوهشگران آقای بدنساز، پژوهشهای موجود را با دقت بررسی، تحلیل و جمعبندی کردهاند تا به شما و مراجعانتان کمک کنند تصمیمهایی آگاهانهتر و ایمنتر بگیرید.
آقای بدنساز برای انجام این فرایند از هوشواره مولد استفاده نمیکند.
احتیاط: نگرانیهای مربوط به کیفیت
مطالعات مختلف نشان دادهاند تقلب در مکملهای جینسینگ موجود در بازار کشورهای گوناگون گسترده است. رایجترین نوع تقلب، جایگزینکردن گونه پاناکس درجشده روی برچسب با گزینهای ارزانتر در همان منطقه است؛ برای نمونه ممکن است Panax ginseng با Panax quinquefolius جایگزین شود. بعضی محصولات بهجای ریشه دارای برگ، ساقه یا گل هستند، درحالیکه ریشه بخش دارای خواص دارویی است. برخی نیز با داروهای مصنوعی مانند سیلدنافیل یا مواد پرکننده مخلوط شدهاند.
در دوزهای پایینتر از روزانه ۳ گرم، جینسینگ پاناکس معمولاً بهخوبی تحمل میشود و عوارض خفیف فقط گاهی گزارش شدهاند.
اگرچه چند عارضه در چارچوب سندرم سوءمصرف جینسینگ مطرح شدهاند، تنها مطالعه گزارشکننده این عوارض با دوز بالا و مصرف طولانی کیفیت نامطمئنی دارد؛ گروه کنترل نداشت، شرکتکنندگان همزمان کافئین مصرف میکردند و روش ارزیابی مشخص نبود. احتیاط لازم است، اما پژوهش دقیقتری نیاز است(۴۴).
| عارضه | جزئیات |
|---|---|
| علائم گوارشی(۱۳ و ۵۰) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: موارد اندکی از عوارض خفیف و برگشتپذیر مانند اسهال، تهوع، استفراغ و ناراحتی معده مشاهده شده است. روش مصرف: خوراکی موارد اندکی از عوارض خفیف و برگشتپذیر مانند اسهال، تهوع، استفراغ و ناراحتی معده مشاهده شده است. |
| بیخوابی(۱۴، ۵۰ و ۵۱) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| سندرم سوءمصرف جینسینگ(۴۴ و ۱۶) | روش مصرف: خوراکی دوز: روزانه ۳ تا ۱۵ گرم یا بیشتر، در ۳ تا ۷ روز هفته توضیحات: علائم در دوز روزانه ۳ گرم شامل عصبیشدن، فشار خون بالا، بیخوابی، علائم گوارشی مانند اسهال و بثورات پوستی هستند. در دوز روزانه ۱۵ گرم یا بیشتر، مسخ شخصیت، گیجی و افسردگی مشاهده شده است. بیشتر علائم ۱ تا ۳ هفته پس از شروع مکمل ظاهر شدند؛ فشار خون بالا پس از ۱۳ هفته و افسردگی پس از ۲۴ هفته بروز کرد. روش مصرف: خوراکی دوز: روزانه ۳ تا ۱۵ گرم یا بیشتر، در ۳ تا ۷ روز هفته علائم در دوز روزانه ۳ گرم شامل عصبیشدن، فشار خون بالا، بیخوابی، علائم گوارشی مانند اسهال و بثورات پوستی هستند. در دوز روزانه ۱۵ گرم یا بیشتر، مسخ شخصیت، گیجی و افسردگی مشاهده شده است. بیشتر علائم ۱ تا ۳ هفته پس از شروع مکمل ظاهر شدند؛ فشار خون بالا پس از ۱۳ هفته و افسردگی پس از ۲۴ هفته بروز کرد. |
| سردرد(۳۵) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: نادر روش مصرف: خوراکی نادر |
| ژنیکوماستی (بزرگشدن پستان در مردان)(۵۲) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: نادر است. یک مورد ژنیکوماستی پس از مصرف جینسینگ قرمز پاناکس گزارش شد و با قطع مکمل برطرف گردید. روش مصرف: خوراکی نادر است. یک مورد ژنیکوماستی پس از مصرف جینسینگ قرمز پاناکس گزارش شد و با قطع مکمل برطرف گردید. |
| افزایش فشار خون(۴۵) | روش مصرف: خوراکی دوز: روزانه ۵۰۰ میلیگرم بهمدت ۱۳ روز توضیحات: نادر است. در یک گزارش موردی، دوز پایین جینسینگ پاناکس فشار خون مردی را افزایش داد. پس از قطع مکمل فشار به حالت طبیعی برگشت، اما مورد مشابهی در منابع دیگر گزارش نشده است. روش مصرف: خوراکی دوز: روزانه ۵۰۰ میلیگرم بهمدت ۱۳ روز نادر است. در یک گزارش موردی، دوز پایین جینسینگ پاناکس فشار خون مردی را افزایش داد. پس از قطع مکمل فشار به حالت طبیعی برگشت، اما مورد مشابهی در منابع دیگر گزارش نشده است. |
| واکنشهای آلرژیک(۴۷، ۴۸ و ۴۹) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: گزارشهای موردی جینسینگ پاناکس را با واکنشهای آلرژیک و بیشحساسیتی مرتبط دانستهاند. مواجهه شغلی با گرد جینسینگ با علائم تنفسی مانند تنگی نفس، خسخس و سرفه و رینیت آلرژیک همراه بوده است. در یکی از موارد، خوردن جینسینگ تازه موجب تورم لب، زبان و گلو شد. همچنین یک مورد آنافیلاکسی پس از مصرف خوراکی یک دوز ۵۰ گرمی جینسینگ تازه گزارش شده است. روش مصرف: خوراکی گزارشهای موردی جینسینگ پاناکس را با واکنشهای آلرژیک و بیشحساسیتی مرتبط دانستهاند. مواجهه شغلی با گرد جینسینگ با علائم تنفسی مانند تنگی نفس، خسخس و سرفه و رینیت آلرژیک همراه بوده است. در یکی از موارد، خوردن جینسینگ تازه موجب تورم لب، زبان و گلو شد. همچنین یک مورد آنافیلاکسی پس از مصرف خوراکی یک دوز ۵۰ گرمی جینسینگ تازه گزارش شده است. |
| عامل | توضیحات تداخل | سطح شواهد | شدت |
|---|---|---|---|
| داروهای طولانیکننده QT(۴۲، ۴۱ و ۴۳) | جینسینگ پاناکس ممکن است فاصله QTc را اندکی افزایش دهد و با داروهای طولانیکننده QT تداخل کند، اما این اثر ظاهراً گذرا است. در یک گزارش موردی، دوز بسیار بالا، روزانه ۴ لیتر، همراه کافئین موجب طولانیشدن QT در یک زن شد. مطالعهای دیگر جینسینگ بهتنهایی را بیاثر دانست؛ بنابراین پژوهش بیشتری لازم است. | محتمل | متوسط |
| داروهای کاهنده قند خون(۵۳ و ۲) | جینسینگ پاناکس ممکن است قند خون و انسولین را کاهش دهد و همراه داروهای کاهنده قند، خطر هیپوگلیسمی را بالا ببرد؛ هرچند چنین موردی گزارش نشده است. این نتیجه هدف اصلی مطالعه نبود و یک فراتحلیل نشان داد مطالعات دیگر اثری بر قند خون یا شاخصهای هیپوگلیسمی پیدا نکردند. | محتمل | خفیف |
| داروهای سوبسترای P-glycoprotein(۵۵، ۵۶، ۵۷ و ۵۱) | بعضی مطالعات حیوانی نشان میدهند جینسینگ پاناکس ممکن است P-glycoprotein را القا و سطح خونی داروهای سوبسترای آن را کاهش دهد. یک مطالعه انسانی با جینسینگ تخمیرشده مهار آن را گزارش کرد، اما مطالعهای با نوع تخمیرنشده هیچ اثر مهاری یا القایی نیافت. پژوهش بیشتری لازم است. | محتمل | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۳A۴(۵۱، ۵۷، ۵۸ و ۵۹) | مصرف تکراری جینسینگ پاناکس بهمدت ۴ هفته ممکن است CYP۳A۴ را القا و متابولیسم داروهای وابسته را تغییر دهد. مطالعات دیگر اثری پیدا نکردند؛ بنابراین این تداخل احتمالاً از نظر بالینی مهم نیست و پژوهش بیشتری لازم است. | محتمل | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای P-glycoprotein(۵۵، ۵۶، ۵۷ و ۵۱) | بعضی مطالعات حیوانی نشان میدهند جینسینگ پاناکس ممکن است P-glycoprotein را القا و سطح خونی مکملهای سوبسترای آن را کاهش دهد. یک مطالعه انسانی با نوع تخمیرشده مهار آن را گزارش کرد، اما مطالعهای با نوع تخمیرنشده هیچ اثر مهاری یا القایی نیافت. پژوهش بیشتری لازم است. | محتمل | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۳A۴(۵۱، ۵۷، ۵۸ و ۵۹) | مصرف تکراری جینسینگ پاناکس بهمدت ۴ هفته ممکن است CYP۳A۴ را القا و متابولیسم مکملهای وابسته را تغییر دهد. مطالعات دیگر اثری پیدا نکردند؛ بنابراین این تداخل احتمالاً از نظر بالینی مهم نیست و پژوهش بیشتری لازم است. | محتمل | نامشخص |
| سلژیلین(۵۴) | در یک مطالعه حیوانی، دوز پایینتر جینسینگ فراهمی زیستی سلژیلین را کاهش و دوز بالاتر آن را افزایش داد؛ هر دو دوز جینسینگ بیشتر از مصرف معمول انسان بودند. دوز سلژیلین دادهشده به موش نیز معادل ۳۴ تا ۶۸ برابر دوز معمول انسانی برای پارکینسون، یعنی روزانه ۵ تا ۱۰ میلیگرم، بود؛ بنابراین ممکن است نتایج به انسان قابلتعمیم نباشند. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای OAT۱(۵۶) | از نظر نظری، جینسینگ پاناکس ممکن است بیان ناقل آنیون آلی ۱ (OAT۱) را القا کند. این ناقل در دفع بعضی داروها و ترکیبات نقش دارد و القای آن میتواند پاکسازی سوبستراهای OAT۱ را افزایش و اثرشان را کاهش دهد. برای تأیید نتایج پیشبالینی، مطالعات انسانی لازم است. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای OAT۳(۵۶) | از نظر نظری، جینسینگ پاناکس ممکن است بیان ناقل آنیون آلی ۳ (OAT۳) را القا کند. القای آن میتواند پاکسازی سوبستراهای OAT۳ را افزایش و اثرشان را کاهش دهد. برای تأیید نتایج پیشبالینی، مطالعات انسانی لازم است. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای OATP۱B۱(۶۰، ۶۱ و ۵۸) | بعضی ترکیبات جینسینگ پاناکس مانند Rb۱، Rc و Rd ممکن است OATP۱B۱ را مهار کنند و از نظر نظری متابولیسم داروهای وابسته را کاهش و سطح خونی آنها را افزایش دهند. بااینحال، یک مطالعه انسانی و آزمایشهای همان مطالعه با عصاره یا ترکیبات جداشده، مهار OATP۱B۱ را نشان ندادند؛ بنابراین احتمال اهمیت بالینی این تداخل کم است. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای OATP۱B۳(۶۰ و ۶۱) | ترکیبات Rb۱، Rc و Rd موجود در جینسینگ پاناکس ممکن است OATP۱B۳ را مهار کنند و از نظر نظری متابولیسم داروهای وابسته را کاهش و سطح خونی آنها را افزایش دهند. برای تأیید این نتایج به مطالعات انسانی نیاز است. | نظری | نامشخص |
| مکملهای کاهنده قند خون(۵۳ و ۲) | جینسینگ پاناکس ممکن است قند خون و انسولین را کاهش دهد و همراه مکملهای کاهنده قند، خطر هیپوگلیسمی را بالا ببرد؛ هرچند چنین موردی گزارش نشده است. این نتیجه هدف اصلی مطالعه نبود و یک فراتحلیل نشان داد مطالعات دیگر اثری بر قند خون یا شاخصهای هیپوگلیسمی پیدا نکردند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای طولانیکننده QT(۴۲، ۴۱ و ۴۳) | جینسینگ پاناکس ممکن است فاصله QTc را اندکی افزایش دهد و با مکملهای طولانیکننده QT تداخل کند. این اثر هنگام ترکیب با داروهای طولانیکننده QT گذرا بود. یک گزارش موردی دوز بسیار بالا همراه کافئین را با طولانیشدن QT مرتبط دانست، ولی مطالعهای دیگر جینسینگ بهتنهایی را بیاثر یافت. پژوهش بیشتری لازم است. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای OATP۱B۱(۶۰، ۶۱ و ۵۸) | ترکیبات Rb۱، Rc و Rd موجود در جینسینگ پاناکس ممکن است OATP۱B۱ را مهار کنند و از نظر نظری متابولیسم مکملهای وابسته را کاهش و سطح خونی آنها را افزایش دهند. بااینحال، مطالعه انسانی و آزمایشهای عصاره یا ترکیبات جداشده مهار را نشان ندادند؛ بنابراین احتمال اهمیت بالینی این تداخل کم است. | نظری | نامشخص |
وضعیت و اطلاعات ایمنی