دانستن اینکه یک مکمل مؤثر است اهمیت زیادی دارد، اما به همان اندازه مهم است که بدانیم آیا مصرف آن ایمن است یا خیر. بخش اطلاعات ایمنی آقای بدنساز، اطلاعاتی مبتنی بر شواهد درباره مهمترین جنبههای ایمنی، از جمله عوارض جانبی، تداخلات و احتیاطهای لازم برای گروههای خاص یا افراد مبتلا به برخی بیماریها ارائه میدهد. اطلاعات مربوط به ایمنی مکملها همیشه بهراحتی در دسترس نیست و تفسیر آن نیز میتواند دشوار باشد. به همین دلیل، تیم پژوهشگران آقای بدنساز، پژوهشهای موجود را با دقت بررسی، تحلیل و جمعبندی کردهاند تا به شما و مراجعانتان کمک کنند تصمیمهایی آگاهانهتر و ایمنتر بگیرید.
آقای بدنساز برای انجام این فرایند از هوشواره مولد استفاده نمیکند.
احتیاط: نگرانیهای مربوط به کیفیت
نوع و مقدار ترکیبات فعال محصولات بهدلیل تفاوت فرآورده، روش آمادهسازی و گونه گیاه بسیار متغیر است و میتواند ایمنی و اثربخشی را ناسازگار کند. گاهی محصول دارای گونهای متفاوت یا ترکیبی از چند گونه است.
شیرینبیان در مصرف گاهبهگاه یا با دوز روزانه کمتر از ۱۰۰ میلیگرم گلیسیریزین معمولاً بهخوبی تحمل میشود، هرچند حساسیت افراد متفاوت است(۱۲۱ و ۱۹۱).
| عارضه | جزئیات |
|---|---|
| تهوع(۱۲۳ و ۵۳) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| سردرد(۱۱۰، ۵۳ و ۱۱۳) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| افزایش فشار خون(۲، ۱۲۴، ۱۲۵، ۱۶ و ۱۱۲) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| هیپوکالمی (کاهش پتاسیم)(۲، ۱۲۶ و ۱۶) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| احتباس مایعات(۱۲۷، ۶۷، ۱۶ و ۱۱۳) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: ممکن است موجب افزایش وزن شود. روش مصرف: خوراکی ممکن است موجب افزایش وزن شود. |
| ضعف عضلانی(۱۱۰، ۱۱۵ و ۱۲۷) | روش مصرف: خوراکی روش مصرف: خوراکی |
| درماتیت تماسی(۱۲۸، ۱۲۹ و ۱۳۰) | روش مصرف: موضعی روش مصرف: موضعی |
| شبههیپرآلدوسترونیسم(۱۱۰، ۱۶، ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۳۳، ۱۳۴، ۱۳۵، ۱۳۶، ۱۳۷، ۱۳۸، ۱۳۹، ۱۴۰، ۱۴۱ و ۱۴۲) | روش مصرف: خوراکی توضیحات: گلیسیریزین اثر مینرالوکورتیکوئیدی وابسته به دوز دارد و مصرف مزمن بیشتر از ۴ هفته میتواند فشار خون بالا، کاهش پتاسیم، افزایش سدیم و ورم ایجاد کند. در موارد نادر به آلکالوز متابولیک، کاهش موقت بینایی، بحران فشار خون، فلج عضله، رابدومیولیز، انسفالوپاتی، آریتمی، ایست قلبی، نارسایی قلبی، تشنج، آسیب حاد کلیه، کما و مرگ کمک کرده است. روش مصرف: خوراکی گلیسیریزین اثر مینرالوکورتیکوئیدی وابسته به دوز دارد و مصرف مزمن بیشتر از ۴ هفته میتواند فشار خون بالا، کاهش پتاسیم، افزایش سدیم و ورم ایجاد کند. در موارد نادر به آلکالوز متابولیک، کاهش موقت بینایی، بحران فشار خون، فلج عضله، رابدومیولیز، انسفالوپاتی، آریتمی، ایست قلبی، نارسایی قلبی، تشنج، آسیب حاد کلیه، کما و مرگ کمک کرده است. |
| عامل | توضیحات تداخل | سطح شواهد | شدت |
|---|---|---|---|
| گلوکوکورتیکوئیدها(۱۴۳، ۱۴۴، ۱۴۵، ۱۴۶ و ۱۴۷) | گلیسیریزین با مهار غیرفعالشدن کورتیزول اثر مینرالوکورتیکوئیدی ایجاد میکند. همراه کورتیکواستروئیدها ممکن است متابولیسم انواع خوراکی و موضعی را مهار و اثر و خطر عوارض آنها را افزایش دهد. | احتمال زیاد | شدید |
| داروهای کاهنده فشار خون(۲، ۴ و ۱۵۰) | مصرف طولانی شیرینبیان فشار را افزایش میدهد و افراد مبتلا ممکن است حساستر باشند. این اثر میتواند اثربخشی داروها را کاهش و خطر بحران فشار خون را بیشتر کند. | محتمل | شدید |
| داروهای ایجادکننده هیپوکالمی(۲، ۱۵۲، ۱۵۳، ۱۵۴، ۱۵۵ و ۱۵۶) | مصرف طولانی میتواند پتاسیم را کاهش دهد و همراه داروهای کاهنده پتاسیم خطر را بیشتر کند. این تداخل با ادرارآورهای لوپ یا تیازیدی گزارش شده، هرچند در بعضی موارد مقدار زیاد شیرینبیان بهتنهایی کافی بوده است. | محتمل | شدید |
| وارفارین(۱۵۹، ۱۶۰ و ۱۶۱) | در یک فرد، مصرف حدود ۴۵۰ گرم آبنبات شیرینبیان در دو نوبت جداگانه با افزایش INR و خونریزی گوارشی مرتبط بود. در حیوانات، اسید گلیسیرتینیک سطح وارفارین را افزایش داد، اما عصاره G. uralensis در مطالعهای دیگر اثر مخالف داشت. | محتمل | شدید |
| دیگوکسین(۱۶۳ و ۱۵۴) | کاهش پتاسیم خطر سمیت دیگوکسین را افزایش میدهد. در یک گزارش، ترکیب شیرینبیان و دیگوکسین، احتمالاً بهدلیل هیپوکالمی، موجب سمیت شد؛ فرد فوروزماید نیز مصرف میکرد که خطر را بیشتر میکرد. | محتمل | شدید |
| داروهای افزاینده فشار خون(۲، ۱۳۱، ۱۶، ۱۵۰ و ۱۵۱) | مصرف طولانی شیرینبیان فشار را افزایش میدهد و بحران فشار با مقدار زیاد بارها گزارش شده است. از نظر نظری، داروهای افزاینده فشار میتوانند این اثر را تشدید کنند. | نظری | شدید |
| مکملهای افزاینده فشار خون(۲، ۱۳۱، ۱۶، ۱۵۰ و ۱۵۱) | مصرف طولانی شیرینبیان فشار را افزایش میدهد و بحران فشار با مقدار زیاد بارها گزارش شده است. از نظر نظری، مکملهای افزاینده فشار میتوانند این اثر را تشدید کنند. | نظری | شدید |
| استروژنها(۱۱۳، ۱۴۸ و ۱۴۹) | استروژن ممکن است حساسیت به سمیت شیرینبیان را افزایش دهد. گزارشهای موردی مصرف همراه قرص ضدبارداری را حتی با دوز گلیسیریزین کمتر از انتظار با عوارض مرتبط دانستهاند. | محتمل | متوسط |
| گریپفروت(۱۷۸ و ۱۷۹) | آب گریپفروت و شیرینبیان هر دو ممکن است با مهار ۱۱β-HSD متابولیسم کورتیزول را کاهش دهند و در دوز مکملی مواجهه را بیشتر کنند. افزایش کورتیزول میتواند اثر شبیه مینرالوکورتیکوئید، فشار خون بالا، هیپوکالمی و عوارض استروئیدی ایجاد کند. مقدار معمول آبمیوه احتمالاً اهمیت بالینی ندارد و مطالعات کوچک اثری ندیدند، اما سازوکار تداخل ممکن است. | محتمل | خفیف |
| داروهای سوبسترای CYP۳A۴(۲۰، ۱۶۷، ۱۶۹ و ۱۷۰) | داده آزمایشگاهی نشان میدهد G. glabra و G. inflata ممکن است CYP۳A۴ را مهار و G. uralensis آن را القا کند. نوع بدون گلیسیریزین با کمتر از ۱ درصد در کارآزمایی اثری نداشت، اما گلیسیریزین جداشده CYP۳A۴ را القا کرد. | محتمل | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۳A۴(۲۰، ۱۶۷، ۱۶۹ و ۱۷۰) | G. glabra و G. inflata ممکن است CYP۳A۴ را مهار و G. uralensis آن را القا کند. نوع بدون گلیسیریزین در کارآزمایی اثری نداشت، اما گلیسیریزین جداشده CYP۳A۴ را القا کرد و ممکن است متابولیسم مکملها را تغییر دهد. | محتمل | نامشخص |
| متوترکسات(۱۵۷ و ۱۵۸) | G. uralensis و گلیسیریزین جداشده ممکن است با مهار ناقلها، دفع متوترکسات را کاهش دهند و سطح و مدت اثر و از نظر نظری خطر سمیت را افزایش دهند. | نظری | نامشخص |
| پاکلیتاکسل(۱۶۲) | مصرف منظم G. uralensis ممکن است متابولیسم پاکلیتاکسل را افزایش و سطح دارو را کاهش دهد. برای تأیید اهمیت بالینی پژوهش لازم است. | نظری | نامشخص |
| داروهای رقیقکننده خون(۱۶۴، ۱۶۵ و ۱۶۶) | ترکیبات شیرینبیان در پژوهش پیشبالینی اثر ضدپلاکت و ضدانعقاد داشتهاند و از نظر نظری همراه داروهای رقیقکننده خطر خونریزی را افزایش میدهند. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۱A۲(۱۶۷، ۱۶۸ و ۱۶۹) | بسته به گونه، G. inflata ممکن است CYP۱A۲ را مهار و G. glabra آن را القا کند. نوع بدون گلیسیریزین در یک کارآزمایی فعالیت CYP۱A۲ را تغییر نداد. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۲B۶(۱۶۷) | داده آزمایشگاهی نشان میدهد سه گونه اصلی ممکن است CYP۲B۶ را مهار و از نظر نظری متابولیسم داروهای وابسته را کاهش دهند. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۲C۸(۱۶۷) | داده آزمایشگاهی نشان میدهد سه گونه اصلی ممکن است CYP۲C۸ را مهار و از نظر نظری متابولیسم داروهای وابسته را کاهش دهند. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۲C۹(۱۶۷، ۱۶۱ و ۱۶۹) | سه گونه در آزمایشگاه CYP۲C۹ را مهار کردهاند، اما G. uralensis در حیوانات آن را القا کرد. ممکن است متابولیسم داروها تغییر کند، ولی نوع بدون گلیسیریزین در مطالعه انسانی اثری نداشت. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۲C۱۹(۱۶۷) | سه گونه در آزمایشگاه CYP۲C۱۹ را مهار کردهاند و از نظر نظری ممکن است متابولیسم داروهای وابسته را کاهش دهند. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای CYP۲D۶(۱۶۷ و ۱۶۹) | G. inflata ممکن است CYP۲D۶ را مهار و متابولیسم داروهای وابسته را کاهش دهد، اما نوع بدون گلیسیریزین در مطالعه انسانی اثری نداشت. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای P-glycoprotein(۲۰، ۱۷۱، ۱۷۲، ۱۷۳، ۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶) | شیرینبیان شاید با افزایش فعالیت رودهای P-glycoprotein فراهمی زیستی داروهای وابسته را کاهش دهد، اما بعضی شواهد اثر مخالف دارند. در انسان فقط گلیسیریزین جداشده بررسی شد و اثری نشان نداد. | نظری | نامشخص |
| داروهای سوبسترای UGT۱A(۱۷۷) | G. glabra ممکن است فعالیت UGT۱A کبدی و متابولیسم داروهای سوبسترای آن را افزایش دهد. | نظری | نامشخص |
| DHEA(۶۴) | اسید گلیسیرتینیک ممکن است سولفاتهشدن DHEA را مهار و سطح DHEA آزاد و فعال را افزایش و DHEA-S را کاهش دهد. این تداخل فقط آزمایشگاهی و حیوانی است و اهمیت انسانی مشخص نیست. | نظری | نامشخص |
| مکملهای استروژنی(۱۱۳، ۱۴۸ و ۱۴۹) | گزارشهای موردی، شیرینبیان همراه قرص ضدبارداری را با عوارض حتی در دوز کمتر مرتبط دانستهاند. از نظر نظری، مکملهای دارای خواص استروژنی نیز ممکن است حساسیت به سمیت را افزایش دهند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای کاهنده فشار خون(۲، ۴ و ۱۵۰) | مصرف طولانی شیرینبیان فشار را افزایش میدهد و ممکن است اثربخشی مکملهای کاهنده فشار را کاهش و خطر فشار خون بالا را بیشتر کند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای ایجادکننده هیپوکالمی(۲، ۱۵۲، ۱۵۳، ۱۵۴، ۱۵۵ و ۱۵۶) | شیرینبیان میتواند پتاسیم را کاهش دهد و همراه مکملهای کاهنده پتاسیم خطر را بیشتر کند. این تداخل فقط با داروهای ادرارآور گزارش شده و گاهی مقدار زیاد شیرینبیان بهتنهایی میتوانسته علت باشد. | نظری | نامشخص |
| مکملهای رقیقکننده خون(۱۶۴، ۱۶۵ و ۱۶۶) | ترکیبات شیرینبیان در پژوهش پیشبالینی اثر ضدپلاکت و ضدانعقاد داشتهاند و از نظر نظری همراه مکملهای رقیقکننده خطر خونریزی را افزایش میدهند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۱A۲(۱۶۷، ۱۶۸ و ۱۶۹) | بسته به گونه، G. inflata ممکن است CYP۱A۲ را مهار و G. glabra آن را القا کند. نوع بدون گلیسیریزین در مطالعه انسانی اثری نداشت و ممکن است متابولیسم مکملها بسته به فرآورده تغییر کند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۲C۹(۱۶۷، ۱۶۱ و ۱۶۹) | سه گونه در آزمایشگاه CYP۲C۹ را مهار کردهاند، اما G. uralensis در حیوانات آن را القا کرد. ممکن است متابولیسم مکملها تغییر کند، ولی نوع بدون گلیسیریزین در مطالعه انسانی اثری نداشت. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۲C۱۹(۱۶۷) | سه گونه در آزمایشگاه CYP۲C۱۹ را مهار کردهاند و از نظر نظری ممکن است متابولیسم مکملهای وابسته را کاهش دهند. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای CYP۲D۶(۱۶۷ و ۱۶۹) | G. inflata ممکن است CYP۲D۶ را مهار و متابولیسم مکملهای وابسته را کاهش دهد، اما نوع بدون گلیسیریزین در مطالعه انسانی اثری نداشت. | نظری | نامشخص |
| مکملهای سوبسترای P-glycoprotein(۲۰، ۱۷۱، ۱۷۲، ۱۷۳، ۱۷۴، ۱۷۵ و ۱۷۶) | شیرینبیان شاید با افزایش فعالیت رودهای P-glycoprotein فراهمی زیستی مکملهای وابسته را کاهش دهد، اما بعضی شواهد اثر مخالف دارند. گلیسیریزین جداشده در انسان اثری نشان نداد. | نظری | نامشخص |
| داروهایی که ممکن است خونریزی ایجاد کنند(۱۶۴، ۱۶۵ و ۱۶۶) | ترکیبات شیرینبیان در پژوهش پیشبالینی اثر ضدپلاکت و ضدانعقاد داشتهاند. از نظر نظری، مصرف همراه داروهایی که خونریزی ایجاد میکنند اثر افزایشی دارد. | نظری | نامشخص |
وضعیت و اطلاعات ایمنی