ذات الریه

پنومونی عفونت آلوئول ها (کیسه های هوایی) و راه های هوایی تحتانی در ریه ها است که باعث التهاب و تجمع مایع می‌شود. دو نوع اصلی وجود دارد: پنومونی اکتسابی از جامعه (CAP) و پنومونی بیمارستانی (اکتسابی در بیمارستان). بسیاری از عوامل بیماری زا از جمله باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها می‌توانند باعث ذات الریه شوند.^[1] اما در برخی موارد نمی‌توان علت را شناسایی کرد.^[2]

علائم و نشانه های شایع ذات الریه عبارتند از تنگی نفس، سرفه با یا بدون مخاط، درد قفسه سینه، سطح پایین اکسیژن خون، تب، لرز و خستگی. همچنین ممکن است علائم شنیداری مایع در ریه ها وجود داشته باشد که پزشک می‌تواند آن ها را با گوشی پزشکی بشنود. شدت این علائم و نشانه ها متفاوت است، از ناراحتی تنفسی خفیف تا شوک سپتیک (که با افت خطرناک فشار خون مشخص می‌شود). برخی از جمعیت ها تظاهرات متفاوتی از پنومونی دارند. کودکان کوچکتر (کمتر از ۵ سال) ممکن است بیقرار باشند، استفراغ کنند، در غذا خوردن مشکل داشته باشند، و علائمی از مشکلات تنفسی را نشان دهند (مانند شعله ور شدن بینی، غرغر کردن، و جمع شدن قفسه سینه).^[3][4] در افراد مسن (بیش از ۶۵ سال)، علائم و نشانه ها ممکن است کمتر قابل‌توجه باشد و می‌تواند شامل هذیان یا هذیان باشد.^[1][5]

تشخیص پنومونی معمولاً بر اساس علائم و نشانه‌ها همراه با تصویربرداری قفسه سینه (به‌عنوان مثال، اشعه ایکس یا توموگرافی کامپیوتری) است که علائم عفونت ریه را نشان می‌دهد. از آنجایی که ذات الریه مشابه سایر شرایط پزشکی ظاهر می‌شود، مراجعه به پزشک برای تشخیص مهم است. یک پزشک یک تاریخچه پزشکی را به دست می‌آورد و یک ارزیابی فیزیکی برای انتخاب هر گونه درمان، تصویربرداری و/یا آزمایش خون لازم انجام می‌دهد. این آزمایشات به رد سایر علل احتمالی علائم مانند آنفولانزا، آسم یا آمبولی ریه کمک می‌کند.

آنتی بیوتیک ها خط اول درمان برای اکثر موارد پنومونی هستند. بااین‌حال، انتخاب آنتی بیوتیک به پزشک بستگی دارد که خطرات و مزایای آنتی بیوتیک درمانی، سابقه پزشکی فرد، و داده های اپیدمیولوژیک محلی (شیوع جامعه، شیوع میکروب و غیره) را بسنجید.^[1] اگر آزمایش (به‌عنوان مثال، کشت خون و خلط، سواب بینی) نشان داد که عامل بیماری زا باکتری نیست، ممکن است یک ضد ویروس (برای مبارزه با ویروس ها) یا یک ضد قارچ (برای مبارزه با قارچ ها) تجویز شود. کورتیکواستروئیدها برای استفاده در افراد مبتلا به پنومونی بدون عارضه توصیه نمی شوند. در عوض، آنها برای افرادی که ذات الریه آنها باعث تشدید بیماری واکنشی راه هوایی از قبل موجود (مانند COPD) می‌شود، یا افرادی که به شدت بیمار هستند (مثلاً شوک سپتیک) و به درمان های معمول پاسخ نمی‌دهند، اختصاص دارد. موارد متوسط ​​تا شدید ذات الریه ممکن است به درمان های حمایتی مانند اکسیژن درمانی، مایعات IV، داروهای فشار خون و حمایت از راه های هوایی/تنفس نیز نیاز داشته باشد.^[6] آنتی‌بیوتیک‌های آئروسل‌شده گاهی اوقات در بیمارستان‌ها برای پنومونی مرتبط با ونتیلاتور استفاده می‌شوند، اما شواهد محکمی برای حمایت از اثربخشی آنها وجود ندارد.^[7]

بسیاری از مکمل ها برای پنومونی مورد مطالعه قرار گرفته اند، اما شواهد کمی برای حمایت از اثربخشی آنها وجود دارد. به‌عنوان مثال، یک متاآنالیز نشان داد که ویتامین C در درمان یا پیشگیری از ذات الریه بی اثر است.^[8] به‌طور مشابه، پروبیوتیک ها، به ویژه سویه Lactobacillus rhamnosus GG، نتوانستند از پنومونی مرتبط با ونتیلاتور جلوگیری کنند.^[9] اگرچه شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد سطوح پایین ویتامین D (اندازه گیری شده توسط ۲۵ هیدروکسی ویتامین D۳ پلاسما) با افزایش خطر ابتلا به ذات الریه باکتریایی مرتبط است.^[10]، مشخص نیست که آیا مکمل این خطر را کاهش می‌دهد یا خیر. در نهایت، یک کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده نشان داد که مکمل N-Acetylcystine (NAC)، علیرغم کاهش نشانگرهای استرس اکسیداتیو و التهاب، نتایج تصویربرداری قفسه سینه را در بیماران بستری شده در بیمارستان با پنومونی بهبود نمی‌بخشد.^[11] برعکس، مکمل روی با کاهش خطر ابتلا به ذات الریه در کودکان مرتبط است.

حداقل شواهدی وجود دارد که رژیم غذایی بر ذات الریه تأثیر می گذارد. یک مطالعه کوهورت نشان داد که افزایش قهوه، چای، ماهی های چرب و میوه با کاهش خطر ابتلا به ذات الریه مرتبط است، درحالی‌که افزایش مصرف گوشت قرمز با افزایش خطر ابتلا به ذات الریه مرتبط است.^[15] با توجه به اینکه این داده‌های مشاهده‌ای است، مطالعات کنترل‌شده برای تعیین بهتر رابطه بین الگوهای غذایی و پنومونی مورد نیاز است. صرف نظر از الگوی غذایی، افراد مبتلا به ذات الریه باید نیازهای غذایی روزانه خود را برآورده کنند، زیرا سوء تغذیه شدید هم در کودکان خردسال (کمتر از ۵ سال) و هم در افراد مسن (بیش از ۶۵ سال) مبتلا به پنومونی با افزایش خطر مرگ و میر مرتبط است.^[16][16] برخی از مطالعات همچنین نشان داده اند که افزایش مصرف انرژی و پروتئین می‌تواند نتایج سلامتی را در افرادی که به دلیل ذات الریه شدید در بیمارستان بستری شده اند، بهبود بخشد.^[17]

برخی تحقیقات حاکی از افزایش فعالیت بدنی است^[19] و حمام سونا^[20][21] با کاهش خطر ابتلا به پنومونی مرتبط هستند. یکی دیگر از درمان های رایج فیزیوتراپی قفسه سینه است که شامل تکنیک های دستی برای کمک به پاکسازی مخاط از راه های هوایی است. بااین‌حال، بیشتر مطالعات آن را چندان مفید نمی دانند.^[22][23]

بسیاری از انواع پاتوژن ها می‌توانند باعث ذات الریه شوند، مانند: باکتری ها: استرپتوکوک پنومونیه، هموفیلوس آنفولانزا، مایکوپلاسما پنومونیه، لژیونلا پنوموفیلا، و استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) ویروس ها: راینوویروس انسانی، آنفولانزای A یا B، کروناویروس و ویروس سنسیشیال تنفسی (RSV) قارچ ها: Pneumocystis jirovecii، Aspergillus spp.، و Mucorales شایع‌ترین میکروب های عامل از نظر جغرافیایی متفاوت هستند. ویروس ها بیشترین موارد را در کودکان (کمتر از ۵ سال) تشکیل می‌دهند.^[24] درحالی‌که باکتری ها و ویروس ها بیشتر موارد پنومونی را در بزرگسالان تشکیل می‌دهند. پنومونی قارچی بسیار نادر است و معمولاً در افرادی که دارای نقص ایمنی هستند (مثلاً بیماران سرطانی) رخ می‌دهد.^[1] پنومونی همچنین می‌تواند ناشی از ورود غذاها، مایعات یا محتویات معده به‌طور ناخواسته به ریه ها باشد، وضعیتی که به‌عنوان پنومونی آسپیراسیون شناخته می‌شود.