استئوپنی حالتی از کاهش تراکم معدنی استخوان (BMD) را توصیف می‌کند، که در آن تراکم استخوان کمتر از حد طبیعی است اما به اندازه کافی پایین نیست که پوکی استخوان در نظر گرفته شود (۱). BMD با استحکام استخوان در ارتباط است که در استئوپنی کاهش می‌یابد و خطر شکستگی استخوان (استخوان شکسته) را افزایش می‌دهد (۲ و ۳). در برخی افراد، استئوپنی ممکن است به پوکی استخوان تبدیل شود که خطر شکستگی، ناتوانی و مرگ را بیشتر می‌کند (۱ و ۳). یک متاآنالیز در سال ۲۰۲۲ شامل شرکت کنندگان از ۳۰ کشور مختلف، شیوع جهانی استئوپنی را ۴۰.۴ درصد تخمین زد، اگرچه نرخ ها بین کشورها بسیار متفاوت بود و کشورهای در حال توسعه بالاترین شیوع را داشتند. زنان یائسه به‌طور نامتناسبی تحت تأثیر کاهش تراکم استخوان به دلیل کاهش استروژن قرار می گیرند، اما مردان نیز تحت تأثیر BMD پایین قرار دارند. این متاآنالیز جهانی نرخ پوکی استخوان را در مردان بالاتر از زنان گزارش کرد، اما نرخ پوکی استخوان در زنان بالاتر بود، که نشان می‌دهد زنان بیشتر از مردان به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند (۴)

استئوپنی یا تراکم استخوان پایین معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. گاهی اوقات اولین علامت استئوپنی شکستگی شکنندگی است، یعنی زمانی که استخوان در اثر ضربه ای می شکند که معمولاً باعث شکستگی در یک فرد سالم نمی‌شود (مثلاً سقوط از ارتفاع ایستاده). بااین‌حال، در بسیاری از افراد استئوپنی ممکن است ناشناخته بماند (۵).

استئوپنی با اندازه گیری BMD در لگن، ساعد یا ستون فقرات تشخیص داده می‌شود. تست استاندارد طلایی برای اندازه‌گیری تراکم استخوان یک اسکن جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه (DEXA) است و استئوپنی زمانی تشخیص داده می‌شود که BMD ۱-۲.۵ انحراف استاندارد کمتر از میانگین BMD برای یک فرد جوان و سالم از همان جنس باشد. هنگام اندازه‌گیری BMD، به آن نمره T گفته می‌شود و بنابراین نمره T بین ۱- تا ۲.۵- برای استئوپنی تشخیصی است. به‌طور مشابه، T-score ۲.۵- یا کمتر برای پوکی استخوان تشخیصی است (۵). پس از تشخیص، از آزمایش خون برای بررسی سطوح کلسیم، فسفر، ویتامین D، هورمون های تیروئید، هورمون پاراتیروئید و تستوسترون در مردان و همچنین برای ارزیابی عملکرد کبد و کلیه استفاده می‌شود. این آزمایش‌ها می‌توانند به شناسایی مشکلات زمینه‌ای که ممکن است به کاهش تراکم استخوان کمک کنند کمک کند (۵ و ۶).

شکستگی استخوان می‌تواند باعث درد، کاهش تحرک و ایجاد چالش در انجام فعالیت های روزمره شود. شکستگی لگن یا ستون فقرات حتی می‌تواند خطر مرگ را افزایش دهد. بنابراین، تمرکز درمان استئوپنی جلوگیری از شکستگی و کند کردن یا توقف پیشرفت پوکی استخوان است (۳). اصلاح سبک زندگی اصلی ترین درمان در استئوپنی است، (۶) این موارد عبارتند از: ورزش منظم، از جمله تمرینات تحمل وزن دریافت کافی کلسیم از رژیم غذایی و/یا مکمل پیشگیری از کمبود ویتامین D از طریق مکمل و/یا قرار گرفتن در معرض نور خورشید پرهیز از استعمال دخانیات و مصرف زیاد الکل پرداختن به شرایط بهداشتی زمینه‌ای که ممکن است به کاهش BMD کمک کند تمرین راهبردهای پیشگیری از سقوط (به‌عنوان مثال، ایمن کردن فرش های گشاد، استفاده از نور کافی، پوشیدن کفش و لباس مناسب)

حفظ سطح کافی کلسیم و ویتامین D برای بهینه سازی سلامت استخوان و جلوگیری از شکستگی و پیشرفت به پوکی استخوان مهم است. کلسیم یک ماده معدنی کلیدی است که در تشکیل استخوان و حفظ استحکام استخوان نقش دارد، درحالی‌که ویتامین D جذب کلسیم را افزایش می‌دهد و به تنظیم چرخش استخوان کمک می‌کند. اگر سطوح کلسیم و ویتامین D در اثر رژیم غذایی و قرار گرفتن در معرض نور خورشید ناکافی باقی بماند، مصرف مکمل توصیه می‌شود (۵). ویتامین K به‌طور غیرمستقیم در حفظ استخوان‌های سالم نقش دارد و به نظر می‌رسد مکمل‌ها نشانگرهای چرخش استخوان را کاهش می‌دهد. بااین‌حال، از شواهد فعلی مشخص نیست که آیا این به افزایش BMD یا کاهش خطر شکستگی منجر می‌شود (۷، ۸ و ۹). ایزوفلاون های سویا، که از نظر ساختاری شبیه به استروژن هستند، ممکن است اثرات مفیدی بر کاهش BMD مربوط به یائسگی داشته باشند. بااین‌حال، تحقیقات بیشتری برای اثبات واضح این اثر و تعیین دوز و منبع ایده آل ایزوفلاون ها (یعنی پروتئین سویا یا عصاره های ایزوفلاون) مورد نیاز است. جالب توجه است، این اثرات ممکن است تا حدی توسط میکروبیوتای روده که ایزوفلاون ها را به متابولیت های فعال تبدیل می‌کند، واسطه شود

رژیم غذایی نقش مهمی در سلامت استخوان دارد. یک متاآنالیز در سال ۲۰۱۹ از مطالعات مشاهده‌ای نشان داد که الگوهای رژیم غذایی غربی، از جمله مصرف زیاد گوشت‌های قرمز و فرآوری‌شده، غلات تصفیه‌شده، غذاهای سرخ‌شده و شیرینی‌ها، با افزایش خطر کاهش تراکم استخوان و شکستگی همراه است (۱۵). از طرف دیگر، الگوهای غذایی سالم مانند رژیم مدیترانه ای و آنهایی که حاوی لبنیات بیشتری هستند با کاهش خطر BMD پایین و شکستگی همراه است (۱۵ و ۱۶). این الگوهای غذایی سالم، مواد مغذی مهمی را برای سلامت استخوان فراهم می‌کنند، از جمله کلسیم، پتاسیم، ویتامین‌های B، منیزیم، ویتامین D، ویتامین K و ویتامین C (۵ و )

داروها معمولاً برای افراد مبتلا به استئوپنی که خطر شکستگی بالایی دارند (که توسط پزشک تعیین می‌شود) در نظر گرفته می‌شود. افرادی که دارای امتیاز T استئوپنی (۱- تا ۲.۵-) و خطر شکستگی ۱۰ ساله ۲۰٪ یا بیشتر هستند (با استفاده از ابزارهایی مانند ابزار ارزیابی خطر شکستگی، FRAX) ممکن است برای افزایش تراکم استخوان دارو مصرف کنند (۵ و ۶). از همین داروها برای درمان از دست دادن استخوان شدیدتر یا پوکی استخوان استفاده می‌شود. رایج ترین داروهای مورد استفاده بیس فسفونات ها (ریزدرونات، آلندرونات و غیره) هستند که تجزیه استخوان را کاهش می‌دهند. بااین‌حال، استفاده طولانی مدت می‌تواند خطر شکستگی های غیر معمول استخوان فمور را افزایش دهد و بنابراین استفاده مداوم به‌طور کلی به ۳ تا ۵ سال محدود می‌شود. سایر داروها شامل درمان های جایگزین هورمون استروژن و/یا پروژسترون، تعدیل کننده های انتخابی گیرنده استروژن (رالوکسیفن)، کلسی تونین، تری پاراتید و دنوزوماب است (۵ و ۶)

از دست دادن توده استخوانی با افزایش سن یک فرآیند طبیعی است که عموماً بعد از ۳۰ سالگی شروع می‌شود. استخوان ها در حالت دائمی بازسازی هستند (در حال ساخته شدن و شکسته شدن)، و زمانی که تجزیه استخوان شروع به فراتر رفتن از ساخت استخوان می‌کند، کاهش تدریجی تراکم استخوان رخ می‌دهد و با گذشت زمان ممکن است پوکی استخوان ایجاد شود (۶). میزان از دست دادن استخوان منجر به استئوپنی شدیداً به ژنتیک بستگی دارد، اما همچنین تحت تأثیر عوامل قابل تغییری است که از دوران نوجوانی شروع می‌شود، از جمله سطوح فعالیت بدنی، توده بدن، وضعیت تغذیه، و سطوح هورمون‌های مختلف. برخی از بیماری ها، داروها و شیوه های زندگی نیز ممکن است به کاهش سریع تراکم استخوان کمک کنند (۵ و ۶).