نوروپاتی‌های دیابتی گروهی از عارضه‌ها هستند که دستگاه عصبی افراد مبتلا به دیابت را آسیب می‌زنند. پلی‌نوروپاتی متقارن دیستال، نوروپاتی محیطی، خودکار، خودکار قلبی و گوارشی از انواع آن‌اند. این آسیب‌ها عملکرد دستگاه عضلانی‌اسکلتی، به‌ویژه پاها، قلبی‌عروقی، گوارشی و ادراری‌ـ‌تناسلی را مختل می‌کنند. پلی‌نوروپاتی متقارن دیستال شایع‌ترین نوع است و اندام تحتانی و پا را درگیر می‌کند (۱ و ۲). این عارضه‌ها کیفیت زندگی را کاهش می‌دهند.

علائم اختصاصی نیستند و در بیماری‌های دیگر نیز رخ می‌دهند؛ بنابراین ممکن است عارضه تشخیص داده یا درمان نشود. بی‌حسی و سوزن‌سوزن‌شدن انگشتان دست و پا، درد ساق و پا، زخم پا، سبکی سر یا سرگیجه هنگام ایستادن، اختلال نعوظ و مشکلات گوارشی مانند تهوع، نفخ، سوزش معده، اسهال و یبوست از علائم‌اند (۱ و ۲). آزمایش ممکن است عملکرد ضعیف عصب مانند حس‌نکردن سوزن، اختلال حس مانند تشخیص‌ندادن گرما از سرما، افت فشار خون هنگام ایستادن، ضربان بالای استراحت و تأخیر تخلیهٔ معده را نشان دهد (۱ و ۲).

افرادی که دست‌کم ۵ سال دیابت نوع ۱ داشته‌اند و همهٔ مبتلایان دیابت نوع ۲ معمولاً هر سال ارزیابی می‌شوند (۱ و ۲). ارزیابی شامل آزمون بالینی حس لرزش، تغییر دما و درد است (۱ و ۲). چون این نوروپاتی‌ها مجموعه‌ای از عارضه‌ها با علائم غیراختصاصی‌اند و نوروپاتی غیردیابتی هم ممکن است در فرد دیابتی رخ دهد، تشخیص با کنارگذاشتن منظم علت‌های دیگر انجام می‌شود.

درمان اختصاصی برای آسیب عصب وجود ندارد، اما کاهش قند خون بالا خطر را کم می‌کند (۳، ۴ و ۵). درمان اصلی بهبود کنترل قند با تغییر رفتار، رژیم، ورزش و مدیریت وزن و داروی کاهندهٔ قند است (۱ و ۲). چون حس مختل می‌شود، درمانگران پا را منظم برای آسیب بررسی می‌کنند تا از زخم پای دیابتی جلوگیری شود. داروهای کاهندهٔ درد مانند پرگابالین یا دولوکستین کیفیت زندگی را بهتر می‌کنند (۶ و ۷). کاهش درد فعالیت روزانه را نیز افزایش می‌دهد و کنترل قند را بهبود می‌بخشد (۸).

ویتامین D، ویتامین B12، ال‌کارنیتین، آلفالیپوئیک اسید و مکمل‌های دیگر بررسی شده‌اند (۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳ و ۱۴). برای نتیجه‌گیری قطعی دربارهٔ کاهش خطر یا تسکین علائمی مانند درد، کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شدهٔ باکیفیت بیشتری لازم است.

تغییر سبک زندگی کنترل قند را بهبود می‌دهد (۱ و ۲). رژیم باید فردی باشد تا به کاهش وزن و محدودکردن افزایش قند پس از غذا کمک کند. ریزمغذی‌ها نیز شاید نقش داشته باشند. کمبود ویتامین D (۱۵، ۱۶، ۱۷ و ۱۸) و B12 (۱۹) با خطر بیشتر ارتباط دارد. بنابراین افراد دیابتی که غذای حاوی ویتامین D مانند ماهی چرب، زرده و جگر نمی‌خورند یا رژیم گیاهی بدون گوشت دارند شاید در خطر بیشتری باشند، اما این فرضیه به آزمون نیاز دارد.

ورزش هوازی و تمرین حسی‌حرکتی برای بهبود تعادل و وضعیت بدن می‌توانند بعضی علائم نوروپاتی محیطی را کاهش دهند (۲۰). تحریک الکتریکی کم‌فرکانس نخاع یا نورومدولاسیون نیز می‌تواند درد را کم کند (۲۱ و ۲۲). برای نتیجه‌گیری دربارهٔ اثربخشی و ایمنی آن به کارآزمایی‌های باکیفیت بیشتری نیاز است.

علت دقیق روشن نیست. شواهد فعلی نشان می‌دهند قند و چربی خونِ پایدارا بالا، استرس اکسیداتیو عصبی و التهاب مزمن خفیف ایجاد می‌کنند و به آسیب عصب می‌انجامند (۲۳، ۲۶ و ۲۷).