زخم پای دیابتی زخمی است که معمولاً بر اثر کاهش حس پا، فشار مداوم و اختلال ترمیم در افراد دارای دیابت کنترل‌نشده ایجاد می‌شود. این زخم ممکن است بدون درد باشد و به‌کندی بهبود یابد.
افراد دارای دیابت کنترل‌نشده معمولاً کاهش حس پا و اختلال ترمیم زخم دارند. در نتیجه ممکن است زخمی بدون درد و دیرترمیم در پا ایجاد شود. احتمال ابتلا در طول عمر افراد دیابتی ۱۹ تا ۳۴٪ است (۱).
۱۴ مهٔ ۲۰۲۶
برداشت ما
زخم پای دیابتی درمان دشواری دارد و عسل موضعی گزینه‌ای جذاب است. در این فراتحلیل، پانسمان عسل پزشکی در مقایسه با پانسمان متداول میزان و سرعت ترمیم را بهبود داد. کیفیت شواهد بالا نبود، زیرا افراد اغلب از دریافت عسل آگاه بودند؛ بنابراین نتایج امیدوارکننده اما قطعی نیستند.
زخم معمولاً در بخشهای تحملکنندهٔ وزن مانند پاشنه یا سر استخوانهای کف پا، یعنی پنجه، ایجاد می‌شود (۲). شکل آن اغلب گرد و دهانهمانند است و در موارد شدید ممکن است ترشح یا خونریزی داشته باشد.
درمانگر طول، عرض، عمق و ترشح زخم و نشانه‌های عفونت یا ایسکمی، یعنی مرگ سلول بر اثر کاهش خون‌رسانی، را بررسی می‌کند. چند سامانهٔ طبقه‌بندی وجود دارد؛ دانشگاه تگزاس سن‌آنتونیو، واگنر–مگیت، PEDIS و SAD از سامانه‌های رایج‌اند (۳).
دبریدمان زخم برای برداشتن پوست و بافت مرده، پانسمان مرطوب، کم‌کردن فشار روی زخم با ارتز یا تغییر کفش، آنتی‌بیوتیک برای عفونت و کنترل قند خون از درمان‌های اصلی‌اند. قند خون کنترل‌نشده ترمیم را مختل می‌کند (۴).
منیزیم، ویتامین E، روی، آرژینین، اسیدهای چرب امگا ۳، ویتامین D، پروتئین و پروبیوتیک بررسی شده‌اند، اما شواهد محکمی از سودمندی هیچ‌یک وجود ندارد (۵).
به‌دلیل شواهد محدود، انجمن حفظ اندام آمریکا رژیمی با مایعات، انرژی، پروتئین، کربوهیدرات، چربی و ریزمغذی کافی مانند روی و ویتامین‌های C، D و E را برای ترمیم توصیه می‌کند. افراد دارای زخم به انرژی و درشت‌مغذی بیشتری نیاز دارند. راهنما مصرف روزانهٔ ۳۰ تا ۳۵ کیلوکالری، ۱٫۲۵ تا ۱٫۵ گرم پروتئین و ۲۵ تا ۳۵ میلی‌لیتر مایع به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن را توصیه می‌کند. دریافت کربوهیدرات و چربی باید متناسب با کنترل فعلی دیابت و نیاز انرژی فرد تنظیم شود.
ایجاد زخم چندعاملی است. دیابت کنترل‌نشده به عصب آسیب می‌زند و نوروپاتی حاصل، تغییر شکل پا، خشکی پوست و کاهش حس ایجاد می‌کند. دیابت توان ترمیم بدن را نیز مختل می‌کند. در نتیجه پینه شکل می‌گیرد و فشار مداوم بر آن به پوست آسیب می‌زند و زخم ایجاد می‌کند (۱).
۶ نوامبر ۲۰۲۵
برداشت ما
در این کارآزمایی تصادفیسازیشدهٔ کنترلشده روی ۱۲۰ شرکتکننده، مصرف روزانهٔ ۲٬۰۰۰ واحد، معادل ۵۰ میکروگرم، ویتامین D میزان و شدت عفونت زخم پای دیابتی را کاهش داد.
۲۹ اکتبر ۲۰۲۵
برداشت ما
در این کارآزمایی تصادفیسازیشدهٔ کنترلشدهٔ ۴هفتهای روی ۴۸ بزرگسال ساکن مراکز مراقبتی دارای زخم فشاری، روغن موضعی گل راعی در مقایسه با مراقبت معمول ترمیم را بهبود نداد.
۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۵
برداشت ما
در این مرور چتری ۷ فراتحلیل، سطح سرمی ویتامین D در افراد دارای زخم پای دیابتی پایینتر بود و مکمل آن اندازهٔ زخم را کاهش داد.
۷ نوامبر ۲۰۲۴
برداشت ما
در این فراتحلیل کارآزماییهای تصادفیسازیشدهٔ کنترلشده، ویتامین D ترمیم زخم را در افراد دارای زخم پای دیابتی بهبود داد.
پاسخ کوتاه: زخم درماننشده میتواند به عوارض جدی مانند عفونت استخوان، قانقاریا و ناهنجاری پا منجر شود. در موارد شدید، ازدسترفتن بافت یا عفونت تهدیدکنندهٔ حیات ممکن است قطع عضو را ضروری کند. برای خواندن پاسخ کامل به پرسش «عوارض زخم پای دیابتی کداماند؟» کلیک کنید.
پاسخ کوتاه: مراقبت مداوم شامل بررسی روزانهٔ پا، شستوشوی درست، مراجعهٔ منظم برای برداشتن پینه، کوتاهکردن صاف ناخن، پوشیدن کفش اندازه، راهنرفتن با پای برهنه، محافظت از گرما و سرمای شدید و معاینهٔ پا در ویزیتهای درمانی است. برای خواندن پاسخ کامل به پرسش «چگونه میتوان از زخم پای دیابتی پیشگیری کرد؟» کلیک کنید.