بزرگ‌شدن خوش‌خیم پروستات

پروستات بزرگ‌شده به مجرای ادرار فشار می‌آورد و آن را تنگ می‌کند. دیوارهٔ مثانه نیز ضخیم و به‌تدریج ضعیف می‌شود و شاید نتواند کامل تخلیه شود (۱). ارتباط اندازهٔ پروستات با شدت علائم باثبات نیست و بعضی مردان با بزرگی قابل‌توجه علائم کمی دارند. علائم با مراحل اولیهٔ سرطان پروستات هم‌پوشانی دارند و شامل نیاز مکرر و فوری به ادرار، به‌ویژه شب‌ها؛ دشواری آغاز جریان؛ جریان ضعیف یا منقطع؛ چکه در پایان؛ و تخلیهٔ ناقص هستند (۳).

تشخیص بیشتر براساس علائم، معمولاً با پرسش‌نامهٔ امتیاز بین‌المللی علائم پروستات، سابقهٔ پزشکی مانند جراحی، دارو، سابقهٔ جنسی و مصرف مایعات، و معاینهٔ انگشتی رکتوم انجام می‌شود (۱). برای افتراق از علل دیگر علائم ادراری تحتانی، آزمایش ادرار نیز معمولاً مواد مرتبط با اختلال سوخت‌وساز، نارسایی کلیه یا عفونت ادراری را بررسی می‌کند (۴).

شدت علائم نوع درمان را تعیین می‌کند. گزینه‌ها شامل انتظار همراه پایش و توصیهٔ سبک زندگی و دارو هستند. آلفابلوکرها و مهارکننده‌های فسفودی‌استراز ۵ عضلات صاف پروستات و گردن مثانه را شل می‌کنند تا جریان ادرار بهتر شود؛ مهارکننده‌های ۵-آلفا ردوکتاز تبدیل تستوسترون به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) را مهار می‌کنند تا بزرگی بیشتر متوقف شود. اگر این روش‌ها کافی نباشند، روش کم‌تهاجمی یا جراحی برای کوچک‌کردن پروستات یا گشادکردن مجرای ادرار ممکن است لازم باشد (۱).

چون استرس اکسیداتیو و التهاب در شکل‌گیری BPH نقش دارند، پژوهش بیشتر بر پلی‌فنول‌ها، یعنی ترکیبات گیاهی آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب، متمرکز بوده است. به‌جز نخل اره‌ای، بیشتر مطالعات روی جوندگان انجام شده‌اند (۵). نخل اره‌ای، لیکوپن، تخم کتان، ایزوفلاون سویا، عصارهٔ چای سبز و رسوراترول از موارد بررسی‌شده‌اند.

چاقی و سندرم متابولیک، یعنی ترکیبی از مقاومت به انسولین، چربی خون غیرطبیعی، فشارخون بالا و دور کمر زیاد، در مطالعات مشاهده‌ای با خطر بیشتر BPH ارتباط داشته‌اند؛ (۲) بنابراین رژیم سالم کمک‌کننده به کاهش وزن احتمالاً مفید است (۶). کاهش کل مایعات و به‌ویژه نوشیدنی کافئین‌دار و الکلی نیز معمولاً برای کنترل علائم توصیه می‌شود (۱).

برای بهبود عوامل خطر قلبی‌سوخت‌وسازی و کاهش چربی بدن، فعالیت مطابق راهنمای سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌شود: هفته‌ای ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه ورزش هوازی متوسط یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه شدید و دو جلسه تمرین مقاومتی. ضداحتقان‌های بدون نسخه برای سرماخوردگی و آنفلوانزا باید کنار گذاشته شوند، زیرا علائم ادراری تحتانی را تشدید می‌کنند (۲). شواهد محدود از احتمال سود طب سوزنی نیز حمایت می‌کنند (۷).

علت دقیق به‌خوبی شناخته نشده است، اما عوامل قابل‌تغییر و غیرقابل‌تغییری مانند هورمون‌ها، از جمله DHT و استروژن، ژنتیک، رژیم، التهاب و استرس اکسیداتیو نقش دارند (۸). بعضی شواهد نشان می‌دهند وجود خویشاوند درجه‌یک مبتلا خطر را چهار برابر می‌کند (۹). سندرم متابولیک نیز به‌طور باثبات با خطر بیشتر ارتباط دارد (۱۰) و شاید در ایجاد و پیشرفت بیماری نقش داشته باشد.