آکنه

نشانه‌ها و علائم اصلی آکنه ولگاریس، التهاب و انسداد فولیکول‌های مو، به‌ویژه در صورت است. این ضایعات می‌توانند شکل‌ها و رنگ‌های گوناگونی داشته باشند:

• جوش‌های سرسفید (منافذ بسته و مسدود)
• جوش‌های سرسیاه (منافذ باز و مسدود که به‌دلیل اکسیدشدن ملانین سیاه دیده می‌شوند)
• پاپول‌ها (برجستگی‌های قرمز و حساس)
• پوستول‌ها (ضایعات حاوی چرک)
• ندول‌ها (ضایعات کیستی که به‌شکل توده‌های دردناک زیر پوست ظاهر می‌شوند)

تشخیص آکنه ولگاریس می‌تواند دشوار باشد، زیرا به‌دلیل شباهت نشانه‌ها و علائم، گاهی با بیماری‌های پوستی دیگری مانند آنژیوفیبروما، فولیکولیت و روزاسه اشتباه گرفته می‌شود.

روش معتبر و یکسانی که در سراسر جهان برای تشخیص آکنه ولگاریس پذیرفته شده باشد وجود ندارد. تعریف‌ها و مقیاس‌های درجه‌بندی متعددی به‌کار می‌روند و بیشتر این مقیاس‌ها با استفاده از عکس و شمارش ضایعات، شدت آکنه را از خفیف تا شدید تعیین می‌کنند (۱).

• آکنه خفیف: ضایعات غیرالتهابی، تعداد کمی ضایعه التهابی یا هر دو
• آکنه متوسط: ضایعات التهابی بیشتر، ندول‌های گاه‌به‌گاه که به‌شکل ضایعات سفت و دردناک ایجاد می‌شوند و اسکار خفیف
• آکنه شدید: ضایعات التهابی گسترده، ندول و اسکار؛ آکنه متوسط مداومی که پس از ۶ ماه درمان بهبود نیافته است؛ یا هر نوع آکنه‌ای که ناراحتی روانی جدی ایجاد کند (۲).

تشخیص آکنه ولگاریس باید بر پایه قضاوت بالینی متخصص پزشکی انجام شود.

درمان‌های کنونی آکنه ولگاریس سه رویکرد اصلی دارند: (۳)

• درمان‌های موضعی؛ مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، بنزوئیل پراکسید، داپسون، رتینوئیدها یا اسید آزلائیک
• درمان‌های خوراکی؛ مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، عوامل هورمونی و ایزوترتینوئین که در حال حاضر درمان معیار محسوب می‌شود
• مداخلات فیزیکی؛ مانند لایه‌برداری شیمیایی، میکرونیدلینگ و لیزردرمانی

هدف درمان، کاهش عوامل اصلی آکنه ولگاریس است: تولید بیش‌ازحد سبوم و کراتین، افزایش التهاب و رشد بیش‌ازحد Cutibacterium acnes؛ باکتری اصلی دخیل در ایجاد آکنه.

مصرف مکمل برخی مواد معدنی، ویتامین‌ها و ترکیبات دیگر ممکن است آکنه را بهبود دهد. مکمل‌هایی که از پشتوانه پژوهشی بیشتری برخوردارند شامل زینک، ویتامین D، ویتامین B5، روغن ماهی، عصاره چای سبز و پروبیوتیک‌ها هستند. با این حال، برخی مکمل‌ها—به‌ویژه در دوزهای بالا—ممکن است علائم آکنه را بدتر کنند یا موجب بروز جوش شوند؛ از جمله ید، پروتئین وی، ویتامین B6 و ویتامین B12.

رژیم غذایی می‌تواند آثار مثبت یا منفی بر آکنه ولگاریس داشته باشد. مهم‌ترین عوامل غذایی بررسی‌شده عبارت‌اند از: (۳)

• شاخص گلیسمی: رژیم غذایی با شاخص گلیسمی پایین می‌تواند علائم آکنه ولگاریس را بهبود دهد.
• امگا ۳: مکمل‌یاری با اسیدهای چرب امگا ۳ می‌تواند علائم آکنه ولگاریس را بهبود دهد.
• پروبیوتیک‌ها: مصرف مکمل پروبیوتیک می‌تواند علائم آکنه ولگاریس را بهبود دهد.
• لبنیات: مصرف لبنیات و به‌ویژه پودر پروتئین وی می‌تواند شدت آکنه را افزایش دهد.

به‌دلیل شیوع بالای آکنه ولگاریس، درمان‌های غیرپزشکی بسیاری برای آن بررسی شده‌اند؛ با این حال، شواهد مربوط به بیشتر درمان‌های جایگزین یا وجود ندارد یا کیفیت پایینی دارد (۴).

برای نمونه، شواهد ضعیفی وجود دارد که روغن درخت چای و زهر زنبور ممکن است تعداد کل ضایعات پوستی را در آکنه ولگاریس کاهش دهند.

در مقابل، طب سوزنی، داروهای گیاهی و حجامت تر در کاهش علائم آکنه ولگاریس مفید شناخته نشده‌اند.

توجه داشته باشید که درمان‌های جایگزین ممکن است عوارضی ایجاد کنند که آکنه ولگاریس را بدتر کند یا به مشکلات سلامتی دیگری بینجامد.

علت دقیق آکنه ولگاریس هنوز روشن نیست. ژنتیک ممکن است عامل اصلی باشد و هورمون‌ها، عفونت‌ها، رژیم غذایی و استرس نیز از علت‌های احتمالی‌اند. نتایج پژوهش‌ها درباره اثر سیگار، قرارگرفتن در معرض نور خورشید و بهداشت عمومی قطعی نبوده است.

در مقابل، روند ایجاد آکنه در سطح سلولی بهتر شناخته شده است. پاتوژنز آکنه ولگاریس بر چهار عامل کلیدی استوار است: (۳)

• تولید بیش‌ازحد سبوم
• رشد بیش‌ازحد Cutibacterium acnes، باکتری اصلی عفونی‌کننده فولیکول‌های موی مسدودشده
• هایپرکراتینیزاسیون یا تولید بیش‌ازحد کراتین؛ یکی از پروتئین‌های ساختاری اصلی که سلول‌های پوست را به هم متصل نگه می‌دارد
• فرایندهای التهابی