وضعیتهای سلامتی
همه هدفها و وضعیتهای سلامتی دارای صفحه فارسی در بانک شواهد آقای بدنساز.
جستوجو در این صفحه
همه هدفها و وضعیتهای سلامتی دارای صفحه فارسی در بانک شواهد آقای بدنساز.
آکنه ولگاریس یک بیماری التهابی مزمن پوستی است که تا ۱۰ درصد جمعیت جهان را درگیر میکند. این بیماری با ضایعات التهابی پوست، مانند کومدونها (جوشهای سرسفید و سرسیاه)، شناخته میشود که در اثر تولید بیشازحد سبوم، رشد بیشازحد باکتریها و هایپرکراتینیزاسیون ایجاد میشوند. برخی انتخابهای غذایی و مکملها میتوانند با هدف قرار دادن این عوامل، به درمان آکنه و در عین حال بهبود سلامت پوست و برداشت فرد از ظاهر آن کمک کنند.
آکنه ولگاریس یک بیماری التهابی مزمن پوستی است که بیشتر نوجوانان را درگیر میکند، هرچند بزرگسالان نیز به آن مبتلا میشوند. مشخصه این بیماری ضایعات ملتهب پوستی مانند پاپول، پوستول و کومدون (جوشهای سرسفید و سرسیاه) است. این ضایعات زمانی ایجاد میشوند که چربی و سلولهای مرده پوست، فولیکولهای مو را مسدود میکنند و فولیکولها ملتهب میشوند.
نشانهها و علائم اصلی آکنه ولگاریس، التهاب و انسداد فولیکولهای مو، بهویژه در صورت است. این ضایعات میتوانند شکلها و رنگهای گوناگونی داشته باشند:
تشخیص آکنه ولگاریس میتواند دشوار باشد، زیرا بهدلیل شباهت نشانهها و علائم، گاهی با بیماریهای پوستی دیگری مانند آنژیوفیبروما، فولیکولیت و روزاسه اشتباه گرفته میشود.
روش معتبر و یکسانی که در سراسر جهان برای تشخیص آکنه ولگاریس پذیرفته شده باشد وجود ندارد. تعریفها و مقیاسهای درجهبندی متعددی بهکار میروند و بیشتر این مقیاسها با استفاده از عکس و شمارش ضایعات، شدت آکنه را از خفیف تا شدید تعیین میکنند (۱).
تشخیص آکنه ولگاریس باید بر پایه قضاوت بالینی متخصص پزشکی انجام شود.
درمانهای کنونی آکنه ولگاریس سه رویکرد اصلی دارند: (۳)
هدف درمان، کاهش عوامل اصلی آکنه ولگاریس است: تولید بیشازحد سبوم و کراتین، افزایش التهاب و رشد بیشازحد Cutibacterium acnes؛ باکتری اصلی دخیل در ایجاد آکنه.
مصرف مکمل برخی مواد معدنی، ویتامینها و ترکیبات دیگر ممکن است آکنه را بهبود دهد. مکملهایی که از پشتوانه پژوهشی بیشتری برخوردارند شامل زینک، ویتامین D، ویتامین B5، روغن ماهی، عصاره چای سبز و پروبیوتیکها هستند. با این حال، برخی مکملها—بهویژه در دوزهای بالا—ممکن است علائم آکنه را بدتر کنند یا موجب بروز جوش شوند؛ از جمله ید، پروتئین وی، ویتامین B6 و ویتامین B12.
رژیم غذایی میتواند آثار مثبت یا منفی بر آکنه ولگاریس داشته باشد. مهمترین عوامل غذایی بررسیشده عبارتاند از: (۳)
بهدلیل شیوع بالای آکنه ولگاریس، درمانهای غیرپزشکی بسیاری برای آن بررسی شدهاند؛ با این حال، شواهد مربوط به بیشتر درمانهای جایگزین یا وجود ندارد یا کیفیت پایینی دارد (۴).
برای نمونه، شواهد ضعیفی وجود دارد که روغن درخت چای و زهر زنبور ممکن است تعداد کل ضایعات پوستی را در آکنه ولگاریس کاهش دهند.
در مقابل، طب سوزنی، داروهای گیاهی و حجامت تر در کاهش علائم آکنه ولگاریس مفید شناخته نشدهاند.
توجه داشته باشید که درمانهای جایگزین ممکن است عوارضی ایجاد کنند که آکنه ولگاریس را بدتر کند یا به مشکلات سلامتی دیگری بینجامد.
علت دقیق آکنه ولگاریس هنوز روشن نیست. ژنتیک ممکن است عامل اصلی باشد و هورمونها، عفونتها، رژیم غذایی و استرس نیز از علتهای احتمالیاند. نتایج پژوهشها درباره اثر سیگار، قرارگرفتن در معرض نور خورشید و بهداشت عمومی قطعی نبوده است.
در مقابل، روند ایجاد آکنه در سطح سلولی بهتر شناخته شده است. پاتوژنز آکنه ولگاریس بر چهار عامل کلیدی استوار است: (۳)
۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶
برداشت ما
تغییرات میکروبیوم ممکن است در آکنه نقش داشته باشد؛ (۱) بنابراین پروبیوتیکها که میکروبیوم روده را تغییر میدهند، شاید اثر درمانی داشته باشند. با این حال، شواهد پیشین یکدست نبود (۲، ۳ و ۴). این فراتحلیل نشان داد که پروبیوتیکهای خوراکی ممکن است علائم آکنه را کاهش دهند، اما تعداد کارآزماییهای واردشده کم بود، حجم نمونهها کوچک بود و سویهها، دوزها و درمانهای کنترل با یکدیگر تفاوت داشتند. کارآزماییهای بزرگتر و باکیفیتتر میتوانند اطمینان ما به این اثر را افزایش دهند.
۳۰ ژوئن ۲۰۲۶
برداشت ما
روغن درخت چای بهدلیل خواص ضدمیکروبی احتمالی، درمان موضعی محبوبی برای آکنه است؛ (۱) در این مرور نظاممند نیز شدت آکنه را اندکی کاهش داد. با این حال، این نتیجه تنها بر ۲ کارآزمایی کوچک با طراحیهای متفاوت استوار بود. هنوز مشخص نیست روغن درخت چای واقعاً برای آکنه سودمند باشد.
۱۰ فوریه ۲۰۲۶
برداشت ما
در این مرور نظاممندِ ۴ کارآزمایی بالینی با ۲۹۰ شرکتکننده ۲ تا ۳۴ ساله، فرآوردههای موضعی حاوی شیرینکنندههای غیرمغذی مانند مانیتول و زایلیتول، هنگامی که همراه مواد مؤثره دیگر استفاده شدند، با بهبود علائم آکنه ارتباط داشتند.
۳ دسامبر ۲۰۲۵
برداشت ما
در این فراتحلیلِ ۵ مطالعه موردـشاهدی با ۷۶۵ شرکتکننده، پایبندی بیشتر به رژیم مدیترانهای با کاهش خطر ابتلا به آکنه ارتباطی نداشت، اما همبستگی اندکی با شدت کمتر آکنه نشان داد.
۲۸ نوامبر ۲۰۲۵
برداشت ما
در این کارآزمایی تصادفیسازیشده کنترلشده ۴ هفتهای روی ۴۰ جوان مبتلا به آکنه خفیف تا متوسط، مصرف گلوتاتیون اثری بر نیتریک اکسید، نشانگر زیستی استرس نیتروزاتیو در آکنه، یا اینترلوکین ۱ آلفا نداشت.
خیر. خود آکنه ولگاریس مسری نیست؛ اما استفاده مشترک از لوازم آرایش و ابزارهای آن میتواند باکتریهای دخیل در ایجاد آکنه را منتقل کند و احتمالاً به بستهشدن منافذ و بروز جوش بینجامد.
ارتباط بالینی قطعی میان تغذیه و آکنه ولگاریس تأیید نشده است؛ با این حال، بعضی غذاها مانند لبنیات، خوراکیهای با شاخص گلیسمی بالا و چربیهای اشباع ممکن است علائم را در برخی افراد تشدید کنند. واکنش افراد به این غذاها میتواند متفاوت باشد.
بهطور ضعیف احتمال داده میشود که لبنیات، بهدلیل عوامل رشدی مانند آندروژنها و IGF-1 که پیامرسانی آندروژنی را تقویت میکنند، در بروز آکنه نقش داشته باشد. با این حال، شواهد برای اثبات ارتباطی قوی میان مصرف لبنیات و آکنه کافی نیست.
خیر. آکنه ولگاریس از پوست کثیف یا رعایتنکردن بهداشت ناشی نمیشود، زیرا فرایندهای ایجادکننده آکنه در زیر پوست رخ میدهند. شستوشوی معمول یا بیشازحد لزوماً آکنه را بهتر نمیکند و حتی ممکن است وضعیت پوست را بدتر کند.
استرس با افزایش علائم آکنه، بهویژه در افرادی که از قبل آکنه دارند، ارتباط داشته است؛ زیرا هورمونهای استرس ممکن است تولید سبوم را افزایش دهند. با این حال، سازوکار دقیق روشن نیست و مطالعاتی که افزایش آکنه در دورههای پراسترس را نشان دادهاند، ثابت نمیکنند که استرس مستقیماً علت آکنه است.
آکنه ولگاریس مستقیماً از طریق یک ژن مشخص به ارث نمیرسد؛ اما ابتلای یکی یا هر دو والد میتواند بهدلیل عوامل ژنتیکی مؤثر بر التهاب و فعالیت غدد چربی، احتمال ابتلا را افزایش دهد. پژوهشها نشان میدهند این اثرهای ژنتیکی در استعداد ابتلا به آکنه و گذار فولیکولهای مو از حالت مستعد آکنه به حالت مقاوم به آکنه در بزرگسالی نقش دارند.